რა არის დრაივი და შენთვის არის თუ არა
დრაივს ეძახიან პატარა მაღაზიას გზისპირას ან უბანში, რომელიც დღე და ღამე მუშაობს. მყიდველი რამდენიმე წუთით შემოდის: სასმელისთვის, სიგარეტისთვის, პურისთვის ან იმისთვის, რაც ღამით სხვაგან უკვე დაკეტილია. ერთ ჩეკში ცოტა საქონელია, ჩეკი კი ბევრი.
სანამ ფართს დაიქირავებ, გაითვალისწინე, რით განსხვავდება დრაივი ჩვეულებრივი მაღაზიისგან:
- ღამის ცვლები. მაღაზია არასდროს იკეტება, ამიტომ მოლარეები ცვლაში მუშაობენ, ხშირად 24 საათით, და ცვლას ერთმანეთს აბარებენ. ყოველ გადაბარებაზე უჯრა უნდა დაითვალო, თორემ დანაკლისს ვერავის მიაწერ.
- ბევრი მცირე მომწოდებელი. სასმელი, ტკბილეული, სიგარეტი და პური სხვადასხვა დისტრიბუტორისგან შემოდის, ზოგი კვირაში რამდენჯერმე.
- კონკურენცია ქსელებთან. ქსელურ მარკეტს ფასით ვერ აჯობებ. დრაივი ადგილით, ღია საათებით და სისწრაფით იგებს.
1. ადგილი
დრაივის შემოსავალს ყველაზე მეტად ადგილი წყვეტს. ღამის მყიდველი იქ შემოდის, სადაც მაღაზია ჩანს და გაჩერება ადვილია.
გაითვალისწინე: ჩანს თუ არა მაღაზია გზიდან ღამით? შეუძლია მანქანას შესასვლელთან გაჩერება? რამდენი ადამიანი გადის ახლოს საღამოს და ღამით? რა რჩება ღია გარშემო 23:00-ის შემდეგ?
ქირა უბნის და ფართის მიხედვით ძალიან განსხვავდება, ამიტომ ერთ ქუჩაზე რამდენიმე განცხადება შეადარე. თუ სიგარეტის გაყიდვას გეგმავ, იჯარის ხელმოწერამდე შეამოწმე, ახლოს ხომ არ არის სკოლა ან საბავშვო ბაღი: მათგან 50 მეტრში თამბაქოს გაყიდვა აკრძალულია (იხ. მე-6 პუნქტი).
2. რეგისტრაცია: ინდივიდუალური მეწარმე თუ შპს
ბიზნესს საჯარო რეესტრში არეგისტრირებ, განცხადებას კი იუსტიციის სახლში შეიტან.
- ინდივიდუალური მეწარმე: 26 ლარი 1 სამუშაო დღეში, იმავე დღეს 75 ლარი.
- შპს: 200 ლარი 1 სამუშაო დღეში, იმავე დღეს 400 ლარი.
პატარა დრაივი ხშირად ინდივიდუალური მეწარმით იწყება, რადგან მცირე ბიზნესის სტატუსი მხოლოდ მეწარმე ფიზიკურ პირს ენიჭება. თუ პარტნიორთან ერთად ხსნი, შპს-ის ვარიანტი ბუღალტერთან განიხილე.
წყარო: საჯარო რეესტრი: მომსახურების საფასური და ვადები, გადამოწმდა 2026 წლის 21 ოქტომბერს.
3. გადასახადები
- მცირე ბიზნესის სტატუსი. ინდივიდუალური მეწარმე, რომლის წლიური შემოსავალი 500 000 ლარს არ აღემატება, შემოსავლის 1%-ს იხდის. თუ წლის განმავლობაში ზღვარს გადააჭარბებ, იმ თვიდან წლის ბოლომდე განაკვეთი 3%-ია.
- მიკრო ბიზნესი დრაივს იშვიათად ერგება. ეს სტატუსი მხოლოდ დაქირავებული პირის გარეშე მომუშავე მეწარმეს ენიჭება, 30 000 ლარამდე წლიური შემოსავლით, დრაივს კი მოლარეები სჭირდება.
- დღგ. თუ ნებისმიერ 12 თვეში დასაბეგრი ოპერაციები 100 000 ლარს გადააჭარბებს, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია 2 სამუშაო დღეში უნდა მოითხოვო. 100 000 ლარი წელიწადში დღეში დაახლოებით 275 ლარის გაყიდვაა, ამიტომ დატვირთული დრაივი ამ ზღვარს პირველივე წელს შეიძლება მიაღწიოს.
- სალაროს ჯარიმები სტატუსს გიკარგავს. მცირე ბიზნესის სტატუსი უქმდება, თუ ერთ კალენდარულ წელს სალარო აპარატის წესების დარღვევისთვის სამჯერ ან მეტჯერ დაგაჯარიმეს.
გადაამოწმე: წყაროები ერთმანეთს არ ემთხვევა იმაზე, ინარჩუნებს თუ არა მცირე ბიზნესის სტატუსს მაღაზია, რომელიც აქციზურ საქონელს, მაგალითად სიგარეტს და ალკოჰოლს ყიდის. სანამ სტატუსზე გათვლილ ბიზნეს-გეგმას დაწერ, ეს RS.ge-ზე ან ბუღალტერთან გაარკვიე.
წყარო: საქართველოს საგადასახადო კოდექსი, მუხლები 84-90 და 165, გადამოწმდა 2026 წლის 21 ოქტომბერს.
4. სალარო აპარატი
საგადასახადო კოდექსის 259-ე მუხლის მიხედვით, მყიდველთან ნაღდი ფულით ანგარიშსწორება საკონტროლო-სალარო აპარატით უნდა მოხდეს. აპარატის გარეშე მუშაობა ან ნაღდ გაყიდვაზე მისი გამოუყენებლობა 281-ე მუხლით 200 ლარით ჯარიმდება, სამი ასეთი ჯარიმა ერთ წელს კი მცირე ბიზნესის სტატუსსაც გაგიუქმებს. დაშვებული აპარატების სიას შემოსავლების სამსახური აქვეყნებს.
ჰკითხე: ბეჭდავს თუ არა შენი პროგრამა ფისკალურ ჩეკს თავად, თუ ცალკე სალარო აპარატი გჭირდება? არის თუ არა აპარატი RS.ge-ს რეესტრში?
წყარო: საგადასახადო კოდექსი, მუხლები 259 და 281 და RS.ge: სალარო აპარატები, გადამოწმდა 2026 წლის 21 ოქტომბერს.
5. სურსათის ბიზნესოპერატორის რეგისტრაცია
ვინც საკვებს ყიდის, სურსათის ბიზნესოპერატორია და ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში უნდა დარეგისტრირდეს: რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა აკრძალულია.
- რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში 39 ლარი ღირს და 2 სამუშაო დღეში სრულდება, იმავე დღეს 78 ლარი.
- სურსათის ეროვნული სააგენტოს მიხედვით, რეგისტრაცია ყოველწლიურად უნდა განაახლო.
- რეგისტრაციის გარეშე მუშაობის ჯარიმა მცირე ბიზნესის სტატუსით 100 ლარია, სხვა შემთხვევაში 500 ლარი.
თუ ადგილზე საკვებს ამზადებ, მაგალითად ცხელ სენდვიჩებს, HACCP-ის პრინციპებზე დაფუძნებული პროცედურებიც დაგჭირდება. რა გევალება შენს შემთხვევაში, სურსათის ეროვნულ სააგენტოში გაარკვიე.
წყარო: სურსათის უვნებლობის კოდექსი, მუხლები 13 და 65, საჯარო რეესტრი: ეკონომიკური საქმიანობის რეგისტრაციის საფასური და სურსათის ეროვნული სააგენტო, გადამოწმდა 2026 წლის 21 ოქტომბერს.
6. სიგარეტი და ალკოჰოლი
სიგარეტი და სასმელი დრაივის შემოსავლის დიდი ნაწილია, მაგრამ მათ გაყიდვას თავისი წესები აქვს. თამბაქოს კონტროლის კანონის მიხედვით:
- არასრულწლოვანზე თამბაქოს მიყიდვა აკრძალულია. თუ ასაკში დარწმუნებული არ ხარ, მოლარემ პირადობის მოწმობა უნდა მოითხოვოს.
- თამბაქო არ უნდა ჩანდეს არც მაღაზიის შიგნიდან, არც გარედან, და საკვებისგან გამოყოფილი უნდა იყოს, მაგალითად დახურულ თაროზე.
- სკოლასა და საბავშვო ბაღში და მათგან 50 მეტრში თამბაქოს გაყიდვა აკრძალულია.
- სიგარეტი ცალობით არ იყიდება.
- მაღაზიაში უნდა გამოკიდო მინიმუმ A4 ზომის გაფრთხილება თამბაქოს ზიანზე და არასრულწლოვანზე გაყიდვის აკრძალვაზე.
არასრულწლოვანზე ალკოჰოლის მიყიდვაც აკრძალულია. ალკოჰოლს, ლუდს და თამბაქოს აქციზური მარკა უნდა ჰქონდეს, ამიტომ საქონელი მხოლოდ ისეთი მომწოდებლისგან აიღე, რომელიც ზედნადებით გაძლევს.
წყარო: თამბაქოს კონტროლის შესახებ კანონი, მუხლი 5, არასრულწლოვანთა მავნე ზეგავლენისგან დაცვის შესახებ კანონი და საგადასახადო კოდექსი, მუხლი 192, გადამოწმდა 2026 წლის 21 ოქტომბერს.
7. ტექნიკა
დრაივის სალაროს მინიმუმ ასეთი ტექნიკა სჭირდება:
- კომპიუტერი ან სენსორული ეკრანი სალაროს პროგრამისთვის;
- შტრიხკოდის სკანერი, რადგან ღამით რიგი ჩეკის სისწრაფეზეა დამოკიდებული;
- ქვითრის პრინტერი და ფულის უჯრა;
- ეტიკეტების პრინტერი საქონლისთვის, რომელსაც შტრიხკოდი არ აქვს;
- ბანკის ბარათის ტერმინალი, რომელსაც ბანკში ითხოვ;
- სალარო აპარატი, თუ ნაღდ ფულს იღებ (იხ. მე-4 პუნქტი).
8. საქონელი და მომწოდებლები
დრაივში საქონელი ხშირად და პატარ-პატარა პარტიებით შემოდის. თუ ყოველ შემოტანას არ აღრიცხავ, ვერ გაიგებ, რამდენი გაქვს თაროზე, რამდენი გმართებს მომწოდებლის და სად იკარგება საქონელი.
გაითვალისწინე: ჩაწერე ყოველი შემოტანა იმავე დღეს, შეინახე ზედნადები და თვეში ერთხელ მაინც დაითვალე თარო.
9. დრაივის პროგრამა: რა უნდა შეძლოს
დრაივის პროგრამა ჩვეულებრივი მაღაზიის პროგრამაა, მაგრამ ღამის ვაჭრობა მას ოთხ რამეს სთხოვს:
- 1სწრაფი გაყიდვა სკანერით, რომ ღამით რიგი არ დადგეს.
- 2ცვლა ყოველ მოლარეზე, თავისი კოდით და ნაღდი ფულის დათვლით გადაბარებისას.
- 3გაყიდვა ინტერნეტის გარეშე, რადგან კავშირი ღამითაც ითიშება.
- 4მარაგი, რომელიც ყოველ გაყიდვაზე თავისით აკლდება.
რა ჯდება: ოფიციალური მოსაკრებლები
ქირა, პირველი საქონელი და ტექნიკა ადგილზე და ასორტიმენტზეა დამოკიდებული, ამიტომ მათზე ფასები რამდენიმე მომწოდებელს ჰკითხე. ოფიციალური მოსაკრებლები კი ყველასთვის ერთია:
| რა | ფასი | ვადა |
|---|---|---|
| ინდივიდუალური მეწარმის რეგისტრაცია | 26 ₾, იმავე დღეს 75 ₾ | 1 სამუშაო დღე |
| შპს-ის რეგისტრაცია | 200 ₾, იმავე დღეს 400 ₾ | 1 სამუშაო დღე |
| სურსათის ბიზნესოპერატორის რეგისტრაცია | 39 ₾, იმავე დღეს 78 ₾ | 2 სამუშაო დღე, ყოველწლიურად |
| Termino Lite | 30 ₾ თვეში | 300 პროდუქტამდე, 1 სალარო |
| Termino Pro | 70 ₾ თვეში | შეუზღუდავი პროდუქტები, +30 ₾ ყოველ დამატებით სალაროზე |
გახსნამდე: შეამოწმე
- 1თუ სიგარეტს გაყიდი, შეამოწმე, რომ 50 მეტრში სკოლა ან საბავშვო ბაღი არ არის.
- 2დარეგისტრირდი მეწარმედ და მოითხოვე მცირე ბიზნესის სტატუსი.
- 3დარეგისტრირდი სურსათის ბიზნესოპერატორად.
- 4შეიძინე და დაარეგისტრირე სალარო აპარატი, ბანკში კი ბარათის ტერმინალი მოითხოვე.
- 5შეიყვანე ასორტიმენტი პროგრამაში და საქონელს, რომელსაც შტრიხკოდი არ აქვს, ეტიკეტი დაუბეჭდე.
- 6ყოველ მოლარეს მიეცი თავისი კოდი და გაიარეთ ცვლის გახსნა და დახურვა ნაღდი ფულის დათვლით.
- 7გამოკიდე თამბაქოს გაფრთხილება და აქციზური საქონელი მხოლოდ ზედნადებით მიიღე.
თუ გინდა, რომ სალარო შენს საქონელზე გაჩვენოთ, ნახე ფასები ან დაგვიკავშირდი.